Klim­woorden­boek

Mensen die klimmen en boulderen hebben soms een soort geheimtaal. Ze praten wel eens over dingen als een Heel hook of slinge, voetfouten, het gebruik van een knee bar, enzovoorts.

Dit woordenboek helpt je met de betekenissen achter deze en vele andere woorden, zodat je de klimmers en boulderaars weer een beetje kunt verstaan 🙂

Startend met de letter a

Aapfactor

Het verschil in je lengte ten opzichte van de spanwijdte van je armen. Een positieve aapfactor wordt als goed gezien voor klimmen, je kunt nét iets beter bij een greep die voor anderen mogelijk buiten bereik is.

Achtknoop

Een knoop in de vorm van een acht. Wordt veel gebruikt bij direct inbinden, in de vorm van een teruggestoken achtknoop.

Afklimmen

Het naar beneden klimmen van een route. Wordt gedaan als training, en wordt aangeraden bij boulders (in plaats van naar beneden springen, wat blessuregevoelig is).

Auto belay

Een automatisch zekerapparaat dat je in staat stelt in je eentje te klimmen. Dit apparaat neemt automatisch touw in en blokkeert bij een plotselinge belasting. Vervolgens laat het apparaat je langzaam naar beneden zakken.

Startend met de letter b

Bak / Jug

Een heel goede greep waar je je vingers meestal in kunt doen. Tegenovergestelde van een sloper, waar je je vingers alleen op kunt leggen.

Barn door

(onvrijwillig) draaien doordat je je contactpunten met de muur op 1 lijn hebt. Heet barn door omdat je handen en voeten bij deze beweging hetzelfde doen als de scharnieren van een deur: je lichaam (de deur) in een boog draaien.

Startend met de letter c

Campusbord

Latjes (verschillende diktes en op verschillende afstanden) vastgemaakt aan een wand, boven elkaar geplaatst. Klimmers klimmen hierop aan alleen hun vingers omhoog om vingerkracht te trainen.

Carabiner / karabijnhaak

Een metalen lus met een zelfsluitend deurtje, gebruikt voor een hoop toepassingen binnen de klimsport. Meestal ovaal van vorm en veel gebruikt in de klimwereld om verbindingen mee te maken.

Chimney

Een verticale spleet waar een klimmer met zijn hele lichaam in past. ‘Chimneying’ is de activiteit van het omhoog klimmen in een chimney.

Cross loading

Bij cross loading is een carabiner overdwars belast. Dit is niet de bedoeling, omdat een carabiner dan een minder groot gewicht aankan bij een val.

Startend met de letter d

Deadpoint

Een dynamische beweging waarbij je omhoog beweegt en je precies op het punt dat je bijna geen snelheid omhoog hebt (en dus bijna naar beneden valt, het ‘dode punt’) een greep pakt. Lijkt op een dyno.

Dynamisch (klimmen)

Je momentum gebruiken tijdens het klimmen, en soms ook niet zeker zijn of je de greep waar je naartoe vliegt wel gaat halen. Tegenovergestelde van statisch klimmen.

Dyno

Een dynamische beweging zoals het springen van een greep naar een andere. Vaak is een beweging rustig en hand voor hand, bij dyno’s laat je vaak beide handen (en voeten) tegelijk los.

Startend met de letter e

El Capitan

Indrukwekkende granieten wand van 900 meter hoog in Yosemite, Californië. Een historische plek voor klimmers, en onder andere te zien in de docu Valley Uprising.

Excalibur

Een klimtoren in Groningen met een hoogte van 37 meter. Door de vorm genoemd naar het mythische zwaard van koning Arthur.

Startend met de letter f

Figure four

Een techniek waarbij de klimmer al hangende een been over de arm aan de andere kant haakt. Door het naar beneden duwen van dit been komt het bovenlichaam omhoog en heb je net een beetje extra bereik.

Startend met de letter g

Startend met de letter h

Handwissel

Het wisselen van de hand waarmee je vasthoudt met je andere hand. Vaak heel voorzichtig (vinger voor vinger) gedaan, om zo je gewicht te verplaatsen zonder los te laten.

Highball boulder(ing)

Boulderen op grotere hoogtes dan een ‘normale’ boulder; 10 meter hoog is geen uitzondering. Erg gevaarlijk, en is praktisch hetzelfde als free solo klimmen.

Startend met de letter i

IJsklimmen

Klimmen op ijs, zoals op een bevroren waterval. Bij deze tak van sport worden onder andere ijsbijlen gebruikt om omhoog te komen.

Startend met de letter j

Er is nog niets met de letter j!

Startend met de letter k

K2- / K3 certificaat

Een certificaat waaruit blijkt dat je geleerd hebt te klimmen, en dat zonder toezicht kunt doen in een klimhal. Uitgegeven door de Branchevereniging Klimsport, niet alle klimhallen voeren deze benaming. K2 is voor top rope klimmen, K3 is voor voorklimmen.

Klimmen

Een veelzijdige, uitdagende, en sociale sport, gericht op het verslaan van de zwaartekracht. Handig voor als de vloer een keer écht lava is!

Klimschoen

Een schoen die anders is dan andere schoenen: er zit ook rubber op de tenen en de hiel. Zitten vaak ook erg strak. Niet te verwarren met een bergschoen, daar wil je namelijk echt niet mee klimmen 😀

Klimtouw

Een touw gebruikt bij klimmen, bestaande uit honderden nylon om elkaar gedraaide draden en soms een speciale waterafstotende laag.

kN / kiloNewton

Veel gezien op klimbenodigdheden, met name op carabiners. Is geen statisch gewicht maar een dynamische belasting. 1 kN staat ongeveer gelijk aan 102 kilogram.

Kneebar

Je knie gebruiken om te blijven hangen achter een rand, bijvoorbeeld door je onderbeen klem te zetten in een gat.

Startend met de letter l

Startend met de letter m

Middenmarkering

Een streepje op het midden van een klimtouw. Helpt bij het inschatten van de overige lengte bij het zekeren. Als de markering nog niet voorbij is geweest als je iemand weer naar beneden laat weet je dat het touw lang genoeg is.

Startend met de letter n

Nut

Een metalen wig of blokje aan een ijzerdraad. De wig is bedoeld om tussen een scheur in een rots te plaatsen, de kant van het draad heeft een lus waarin een quick draw vastgemaakt kan worden.

Startend met de letter o

Startend met de letter p

Petzlhaak

Verankeringsplaatje die onder andere gebruikt wordt bij indoor voorklimmen. Wordt niet alleen gemaakt door Petzl maar wordt desondanks toch zo genoemd.

Pitch

Een afstand van ongeveer 45 meter tussen twee zekerpunten in een route. Als je een klimroute vergelijkt met de Tour de France dan zou een pitch een etappe zijn.

Pofzak

Een zak of zakje waarin je je pof bewaart. Grofweg twee varianten: een die je meeneemt aan je klimgordel, en een grotere versie bedoeld voor boulderaars.

Portaledge

Een soort tent die je aan een verticale muur kunt hangen. Veel gebruikt in lange routes waar mensen meerdere dagen onderweg zijn.

Prusikknoop

Een knoop die onder andere gebruikt wordt bij abseilen. Deze knoop heeft als voordeel dat het strakker trekt bij spanning maar makkelijk te verplaatsen is zonder spanning.

Startend met de letter q

Startend met de letter r

Startend met de letter s

Sloper

Een aflopende greep waar je niet je vingers achter kunt haken. Je klimt deze op de wrijving van je huid. Tegenovergestelde van een sloper.

Speed climbing

De meest snelle (en mogelijk de meest bizarre) manier van klimmen: het doel is om zo snel mogelijk boven te zijn. Leuk om te zien in competities.

Sportklimmen

Een vorm van vrij klimmen. Het klimmen van vooraf gedefinieerde routes, met als doel de top te halen zonder tussentijds te vallen. Materialen zijn er voor de veiligheid, niet om bovenaan te komen: je klimt op eigen kracht.

Steenmannetje / Cairn

Een stapel stenen in een formatie (netjes boven op elkaar) die niet natuurlijk ontstaat, en daarom heel herkenbaar is. Bedoeld als markering op plekken waar de juiste weg vinden soms lastig is.

Startend met de letter t

Topo

Gebundelde informatie (routebeschrijving, namen, moeilijkheidsgraden) over de routes in een klimgebied, vaak in de vorm van boekjes die je kunt kopen.

Toprope / Naklimmen

Een manier van klimmen waarbij het touw al via de top van de route vast zit aan je klimgordel. De standaard manier van klimmen in de meeste klimhallen.

Traverse

Een zijdelingse, horizontale route (of een deel van een route die zo geklommen wordt). ‘Traverseren’ is de bijbehorende activiteit en wordt gezien als een goede warm-up voor klimmers.

Startend met de letter u

Startend met de letter v

Voetfout

Het tijdens het klimmen verkeerd plaatsen van een voet, waardoor je onder andere het risico loopt ondersteboven te vallen bij het voorklimmen.

Voetwissel

Het wisselen van de voet waar je op staat naar je andere voet. Vaak gedaan met een heel klein sprongetje waarin je snel de voet waarop je staat wisselt met je andere voet.

Startend met de letter w

Whaling

Op een rand je buik gebruiken voor grip, met je benen nog bungelend over de rand. Deze beweging lijkt een beetje op een aangespoelde walvis op een strand, vandaar de naam.

Wire gate

Het poortje van een carabiner, maar dan gemaakt van een gebogen draad in plaats van een poortje gemaakt van een solide stuk aluminium.

Startend met de letter x

Er is nog niets met de letter x!

Startend met de letter y

Yosemite finish

Een bepaalde manier van je touw terugsteken door je teruggestoken achtknoop. Wordt niet aangeraden omdat dit de knoop wat meer ruimte geeft, iets dat je niet wilt met een knoop waar je aan hangt 🙂

Startend met de letter z

Zekerapparaat

Een apparaat dat je met een carabiner vast maakt aan je klimgordel, met als belangrijkste doel het opvangen van een klimmer tijdens een val.